بنیاد بین المللی دعا

 دعا، آيينه تمام نماى اظهار عجز عبد برابر پروردگار، سبب اتصال حقيقت آدمى به فضاى لايتناهاى ملکوت وتجلّى شکوه شيدايىِ محب به محبوب است.
در روايات صادره از لسان مبارک طلايه داران عصمت وطهارت مکرّر وارد شده که فرمودند: دعا مغز عبادت است، کليد رحمت، سلاح مومنان، محبوبترين عمل نزد خداى تعالى و بهترين وسيله تقرّب به پروردگار است.
اين عبارات بلند و بالا نشانگر اوج معراج نيايش در انديشه بلند دردانه‌هاى خلقت است.
توجه به ميراث عظيم فرهنگ نيايش برگرفته از معارف خاندان طهارت، ما را در جاذبه پر کشش صعود تعشّق ميان عبد و معبود قرار مى‏دهد. بهشت وصال معشوق با پاى دعا پيموده مى‏شود؛ خلوت مناجات شب با مرکب راهوار راز دل گفتن و دُرّ سخن گفتن با آن ذات لا يزال پيموده مى‏شود؛ دعا سرود عاشقانه و شيوه عارفانه مناجاتيان و توشه راه سالکان است.
جوامع روايى ما مشحون از راهکارهاى بى‏نظير ارتباط با مبدأ هستى است؛ البته يک فرق اساسى که بين زبان بيان حقايق معارفى اهل بيت(علیهم السلام) به چشم مى‏خورد، آن است که ايشان آنگاه که با مردمان هم سخن مى‏شدند به تفاوت مراتب و اختلاف فهم افراد القاى معانى مى‏فرمودند؛ امّا آنجا که پاى نجواى با ربّ جليل مى‏رسيد آنچه مکنون راز خويش بود را به عرصه دعا و ثناى حق مى‌آوردند. به ديگر سخن حضرات ائمّه هدى(علیهم السلام) هنگام مناجات، درِ صندوق سِرّ خود را می‌گشودند و رمز آلودترين حقايق عالم وجود را در اين قالب بيان مى‏فرمودند. به همين خاطر فقيهان عارف مکتب تشيع از ديرباز دقت در مضامين عرشى ادعيه را فزون‏تر از ديگر روايات می‌شمردند؛ به دليل آنکه کنوز و رموز عبوديت در لابه لاى اين سطور نورانى به چشم مى‏خورد. لحظه‌هاى ناب و بى بديل انس با اله بر بال انديشه قدسى آنان در آسمان اجابت به پرواز در مى‏آيد.
«قُلْ مَا يَعْبَأُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلاَ دُعَاؤُكُمْ» بر اساس کريمه‏ى فوق، «دعا» محور تعبّد و مايه‏ى توجّه پروردگار به بندگان است، چنان که دقّت در ماده‏ى کلمه‏ى «عباء» اين معنا را اثبات می‌کند.
بر اساس شمول و سعه‏ى اين کلمه‏ى طيّبه،هر عبادتى نوعى عالى از دعاست به سبب انقطاع از اسباب ظاهرى و اتصال به مبدأ ربوبى، و در مقابل روشن است که دعا نيز از برترين مصاديق عبادت وعبوديّت است.
بر مبناى «الدعاء مخّ العبادة» يکى از راه‌هاى ميانبر تحصيل مقام منيع بندگى، نيايش است، چنان که در روايت است:
«احبّ الأعمال الى اللَّه عزّ و جلّ الدعاء»
آنچه بيان شد معلوم اهل نظر و بصر است، اما بيان آن خالى از فائده نيست بلکه مائده اى است که فقط روزى دل‌هاى پاکيزه می‌‌شود: «اليه يصعد الكلم الطيّب والعمل الصالح يرفعه».
کوتاه سخن آنکه «بنياد بين المللى دعا» بر اساس مجموعه‏ى منظومه‏ى معارفى حضرات ارباب عصمت و اصحاب هدايت عليهم السلام در باب ادعيه ومناجات‌هاى ايشان شکل و شاکله يافت. توجّه به ميراث و تراث معنوى و ماندگار آن ذوات مقدّسه بهانه‏ى تأسيس اساس مبارک بنياد دعا در سال 1387 در شهر مقدّس قم جوار کريمه‏ى آل البيت(علیهم السلام) گرديد.
علل تشکيل:
گذشته از اهمّيت تعمّق در جوامع روايى آنچه عزم ما را براى غور وغوص در بحر موّاج راز و ناز و نيازهاى آن پيشانى بلندهاى خلقت، جزم کرد توجّه به سه نکته‏ى بنيادين بود.
اول؛ غرر دُرر نسخه‌هاى سعادت آفرين أئمّه‏ى هدايت در آيينه‏ى تابناک احاديث معرفت بنيان، بيان شده است (كما لا يخفى).
دوم؛ به نظر اهل لطافت و درايت، نوع افادات حِکمى اهل بيت(علیهم السلام) اين معلّمان حقيقى بشر، ابتدا به ساکن بوده و به جهت اهمّيت و اولويّت موضوع، در فشانى‌هاى خود را موکول به عرض حاجت و سئوال اشخاص نمی‌کردند. (به خلاف عمده‏ى روايات فقهى که در قبال سئوال راوى ايراد می‌شده و اى بسا که حضرات آل اللَّه(علیهم السلام) از سماجت در زياد کردن بار مسئوليّت و تراکم و تورّم زائد بر نياز سائل ممانعت می‌کردند، نظير آنچه در بعضى روايات رسيده است).
سوم؛ نقطه‏‌ى ثقل تعمّق وتفقّه اهل معرفت به شاه بيت‌هاى مناجاتى ودعايى مأثوره آن است که انبيا و اوليا برمبناى «نكلّم الناس على قدر عقولهم» متناسب با مخاطب و مقتضى، سطوح خاصى از معارف را ارائه می‌کردند، اما در راز گويى و نجواى با پروردگار اين ملاحظات و پرده‌پوشى را نداشتند و با محبوب خود از سِرّ سويداى و با مکنون کلمات صندوق نهانخانه‏ى عرفان وجدانى خويش، مکالمه می‌‌کردند.
بنا بر اين عميق‌ترين و راز آلودترين دل گفته‌هاى معصومين را در اين بوستان بايد جست و جو کرد. ژرف انديشى در اين حوزه که به تعبير بعضى از معاريف عرفا «قرآن صاعد»خوانده می‌شود، سبب صيد دُرّ شاهوار فقه اکبر است و از آن«هندسه‏ى معرفت و سبک زندگى دينى با همه‏ى جامعيت وشمول»به دست می‌آيد.
به مقتضاى اين امور مهم خادمان بنياد دعا برآن شدند تا به قدر بضاعت و همّت خويش از چهره‏ى مشعشع مکتب دعا و مَدرس مناجات، غبار غفلت و سطحى نگرى را بزدايند.
ضرورت بازنگرى بر اين آثار و مآثر ما را طواف پيرامون اين حرم و حريم واداشت.
فعاليتهاى انجام شده
با توجه به اهميت زياد کتاب در اين حرکت عظيم بيشترين فعاليت بنياد بين المللى دعا تا کنون در زمينه آثار مکتوب بوده است.
اين بنياد افتخار دارد که تا کنون بيش از 40 جلد کتاب با محوريت دعا و زيارت منتشر کرده که بسيارى از اين کتب براى اولين بار مورد استفاده عموم مونين قرار گرفته است.
بيت الغزل اين منشورات تدوين مجموعه نفيس و مرجع «المعجم الموضوعى لادعية المعصومين عليهم السلام» مى‏باشد که براى اولين بار در تاريخ تشيع تمامى ادعيه معصومين در يک مجموعه واحد و به صورت موضوعى گردآورى و تهيه و تنظيم گرديد و مورد توجه خاص بزرگان حوزه و اساتيد محترم و فضلاى ارجمند قرار گرفته است.
همچنين مشاوره‏هاى گوناگون براى دعاپژوهان براى تدوين پايان نامه و کتاب و.... از ديگر فعاليتهاى بنياد دعا در طول سالهاى اخير بوده و کماکان ادمه دارد.
يکى ديگر از برنامه‏هاى بنياد دعا مشارکت در ترويج فرهنگ ناب دعا با مراکز مختلف فرهنگى مى‏باشد که بحمد الله تا کنون فعاليتهايى با نهادهاى مشهور و غير مشهور در اين زمينه صورت گرفته است.
احياى نسخ خطى از ديگر زواياى فعاليت گسترده بنياد می‌‏باشد.
همچنين توليد کتاب آموزشى با محوريت کليات مباحث دعا و زيارت و ذکر براى مؤسسه قديم الاحسان (که در حوزه امور مادحان و شاعران اهل بيت فعاليت دارند) از ديگر افتخارات بنياد محسوب مى‏شود.
تشکيل مجدد پورتال بنياد بين المللى دعا جهت استفاه علاقه‌مندان به مباحث دعا و زيارت به رغم کينه‌ورزى و حک دشمنان اهل بيت(علیهم السلام) برگ زرين ديگرى براى بنياد دعا به شمار مى‏آيد.
بنياد دعا افتخار دارد که تا کنون بيش از 17 جلد از منشورات خود را به زبانهاى انگليسى، فرانسوى، اردو و ترکى آذرى تهيه و آماده انتشار نموده است.
خلاء نبود مرکزى تخصصى در اين زمينه يکى از دغدغه‏‌هاى اصلى دعا پژوهان بوده و شروع فعاليت بنياد دعا سبب دلگرمى بيشتر اين عزيزان شده و بحمد الله بنياد دعا نيز ارتباط مطلوبى را با مروّجان معنويّت دارد.
طرح‏هاى در دست اقدام:
1. توليد دانشنامه نيايش: يکى از گام‌هاى محورى در احصاء موضوعات مبحث دعا و آنچه در زمينه مباحث کلّى و جزئى در لابلاى اين منابع نور بدان اشاره شده است، توليد دانشنامه نيايش است که در برگيرنده همه مباحث مرتبط ذيل اين واژه پردامنه اعم از مفردات، مشتقّات و نظائر ناظر به آن است. اين کار عميق به مثابه پازلى است که قطعات آن می‌بايست از دل منابع اصيل با دقّت و ممارست به دست آيد تا تصويرى جامع به پژوهشگر اين حوزه ارائه گردد. برآورد محققين با توجه به عرض عريض مطالب اين حوزه آن است که مجلدات دانشنامه به بيش از 40 جلد بالغ شود.
2. توليد صد و ده کتاب پيرامون صحيفه سجاديه: همانطور که به تعبير اميرمؤمنان على بن ابيطالب‏(علیه السلام) حق‌تعالى در قرآن از وراى کلامش به خلقش تجلّى کرده، ذوات مقدّسه معصومين(علیهم السلام) نيز از خلال کلمات و مناجات‌ها و احاديث‌شان بر ما تجلّى کرده‏اند و البته کسانى می‌توانند در سايه‏سار آن شميم ولايت را استشمام کنند که از دنيا و دنائت تجافى کرده باشند.
به همين منظور در نظر داريم در جهت ترويج و تبيين هرچه بيشتر معارف صحيفه کامله سجاديّه در بين طبقات جامعه بپردازيم. عمده سوگيرى ما در نشر معارف اصيل مکتب نسل پوياى جوان است که با بهره‌مندى از عنصر هنر، ايجاز و انتقال کاربردى مطالب صحيفه اثرى پرثمر را اهدا مى‌کنيم.
3. فعال‌سازى گسترده پورتال (درگاه) بنياد به پنج زبان فارسى / عربى / انگليسى / اردو و فرانسوى پيرامون دعا و زيارت: حضور در فضاى مجازى با هدف تحقّق تبليغ محاسن کلام مکتب اهل بيت(علیهم السلام)، ضرورتى است فورى که عطش آتشين بشر امروز را با کوثر حيات بخش خويش به بهترين نحو سيراب خواهد کرد.
به همين دليل بر خود واجب دانستيم در اين آشفته بازار عصر ارتباطات و اطلاعات، کلام ناب و گوهر ناياب انديشه‌هاى تابناک حضرات را پيش روى همگان قرار دهيم.
4. جمع آورى و احياء 2610 عنوان کتاب خطى با موضوع دعا و زيارت: ميراث مکتوب ما مشحون از گل واژه‌هايى است که بسيارى از آنها مع‌الاسف تاکنون دست نخورده باقى مانده است مضافا بر اينکه اين گنجينه‌ها، فارغ از محتواى عالى آن از مؤلّفه‌هاى قوام هويّت فرهنگى هر ملّتى محسوب می‌شود که صد افسوس همچون دفينه‌اى گرانبها به فراموشى سپرده شده است. در هم تنيدگى و وحدت معنوى دو بحر زخار دعا و زيارت و اهميّت فوق العاده ميراث کتب خطى نار به اين دو موضوع و مأموريت ذاتى بنياد دعا ما را بر آن داشت که در اين زمانه پرآشوب که دهان‌هاى از حقد و حسد باز شده و تيرهاى از کينه رها شده فرقه ضالّه وهابيّت قصد تخريب کودکانه عقايد اهل اسلام و نه فقط شيعه را در باب دعا و توسل و زيارت دارد، با نشر و انعکاس نور جهانگير کلمات نورانى ائمّه از دل منابع کهن، تلاش مذبوحانه اين خفّاش‌وشان را به رخ جهانيان بکشيم. ان شاء الله تعالى
5. تأسيس دفتر نمايندگى در تهران: تا کنون فعاليت‌هاى موثّر بنياد در قم جوار کريمه اهل بيت(علیهم السلام) متمرکز بوده است. اما در نظر است به جهت گسترش فعاليت‌ها و ضرورت حضور چشمگير در پايتخت ايران اسلامى و به منظور مقابله با عرفانهاى کاذب، دفتر نمايندگى بنياد تأسيس گردد تا مرهمى بر زخمهاى شيعيان به جهت نفوذ مرموزانه کوردلان باشد.
6- تشکيل آرشيو کامل و بانک اطلاعات نواهاى ماندگار و جلسات دعاپژوهان محترم در ايران و ساير نقاط جهان با کيفيت بالا: بى‌شک دلرباترين آهنگ و روح نوازترين نوا آن ناى و نوايى است که در پاى عشق به ائمّه هدى(علیهم السلام) ساز ناز و نياز را کوک کرده باشد. اين حرکت بديع و بى سابقه تلاشى است پرشور براى ترويج، حفظ و نشر مکتب دعا و خادمان آن. از ديرباز تا کنون شورانگيزترين الحان در اصفهان و اين گوشه و آن گوشه سرزمين ايران آسمان چشم‌ها را بارانى کرده و فضاى دل را به عطر مليح نفس‌هاى نفيس‌ترين عناصر خلقت معطر نموده، تصميم داريم بسم اللّه بگوييم و در اين مسير پر بهجت قدم گذاريم.
7. تشکيل جلسات دعا پژوهى به منظور تربيت طلاب و اساتيد دعاپژوه: امروزه بحمدالله در عرصه‌هاى گوناگون علوم اسلامى صاحبان کرسی‌هاى تفقّه تا حدودى مرزهاى فقاهت و درايت را درنورديده و استفهام‌هاى زمانه را شناسايى کرده اما چنانکه پيشتر گفته شد يکى از زمينه‌هاى مغفول حتى در عاليترين سطوح حوزه علميه همين فرهنگ ناب نيايش است. به طور قطع تفقّه و تعمّق در اين بخش اگر نگوييم قلّه کاوش‌هاى فقاهت معرفتى است(به دليل اوج عروج معانى مندرج در ادعيه) لااقل هم پاى با ساير زواياى دستگاه قرآن و عترت مى‌بايد مورد مداقّه قرار گيرد. احاديثى نظير حديث قرب نوافل و مانند آن در کنار مناجات‌هاى حضرات قلّه‌هاى پژوهش دينى و کليد فهم بسيارى از امّهات مسائل است، ضمن آنکه اساتيد و طلاب پرورش يافته در اين زمينه می‌‌‌توانند سفير صادق مدرسه محمّد و آل محمّد(صلوات الله عليهم اجمعين) باشند. تسرّى اين مطالب عالى از طريق تربيت شده‌هاى مکتب به منابر، محافل و مراکز حوزوى و دانشگاهى و سطوح مختلف اجتماع برکات بسيارى دارد که در حوصله اين مقال نيست.
8- بانک پايان نامه‌ها با موضوع دعا و زيارت: تشويق و تقويت پژوهشگران در اين عرصه بخصوص در دانشگاه‏ها در شکل‌دهى به نظام هندسه معرفتى دانش‌پژوهان کمک وافر خواهد نمود. وجود يک مجموعه نظام يافته از پايان نامه‌ها راهگشا بوده و محقّقان را به سر منزل مقصود رهنمايى خواهد کرد. اين بانک اطلاعاتى خواهد توانست به تلاشهاى پراکنده جهت و جريان دهد.
9- کنگره بين المللى نيايش: کنگره بين المللى نيايش نه فقط يک گردهمايى جهانى بلکه دريچه اى به بلنداى راز گفته‌هاى چهارده نور پاک و مجموعه ادعيه انبياء الهى است. به نظر دقت، بهترين راه براى مفاهمه بين اديان و مذاهب تبيين صراط مستقيم ولايت بر اساس متن متين فقرات ادعيه و احاديث ايشان است، چيزى که حتى متعّصب‌ترين دشمنان را نيز رام و آرام اين مکتب و مرام خواهد کرد. کمک و مشارکت آن نهاده محترم در همه موارد پيش گفته و مواردى از اين دست کمک به ايجاد يک جريان پرخروش در تثبيت عقائد دلبستگان اماميّه خواهد بود.
10. ترجمه و شرح مختصر هزار دعا از ائمه هدى به چهل زبان زنده دنيا: در حاليکه رسانه‌هاى غربى و غريبه و سپاه سياه شيطان بيست و چهار ساعته مشغول سم‌پاشى و ظلمت‌پراکنى هستند و در فضاى غربت آميز بشر بدون قبله و قطب نماى امامت بر آن شديم تا هزار راه رفته و نرفته را با هزار دعاى ماثوره به هزار اسم حسناى الهى پيوند زنيم.
11. نمايشگاه و فروشگاه دائمى و مرکزى بنياد بين المللى دعا: آنچه محصول تلاش پيگير و مداوم هر مجموعه فرهنگى است بدون عرضه و ارائه هنرمندانه ابتر است. بنابراين قصد داريم به دور از کليشه‌ها و تکرارهاى ملال‌آور و در يک محيط پر نشاط و جوان پسند محصولات و پژوهش‌هاى به انجام رسيده در حوزه مکتوب و رسانه اى را به صورت دائمى پيش چشم علاقمندان قرار دهيم که مستلزم داير کردن نمايشگاهى دائمى در مناطق پر رفت و آمد است. در اين آشفته بازار کتبى که گاه هيچ نشانى از اصالت و هويت ندارد، عرضه به روز مؤلّفات بنياد امريست ناگزير.
12. توليد آثار نمايشى اعم از فيلم کوتاه و بلند، فيلم سينمايى و مستند در موضوع دعا و زيارت: اگرچه اين‏کار مثل بسيارى از عرصه‌ها نيازمند کمک و همکارى همه بخش‌هاى متولى و متخصص در اين امر است اما مسئولان بنياد آمادگى دارند با توليد محتواى فاخر و قابل انتقال به آحاد جامعه آستين همت بالا بزنند تا بدوين وسيله و با استفاده از جادوى هنر در سريع‌ترين، بهترين و ماندگارترين شکل ممکن، معارف و مضامين بلند دينى و آئينى را نهادينه و درونى کند. با توجه به سعه و پردامنه و هزينه بر بودن اين بخش که البته اگر همه آنچه داشته‌هاى ماست به پاى اين بخش آورده شود هزينه محسوب نمی‌شود بلکه سرمايه است و فائده.
مدیریت این حرکت فاخر نیز به عهده حجة الاسلام والمسلمین بروجردی می‌‌باشد.
لازم به ذکر است که بنیاد بین المللی دعا در تاریخ 1/7/92 به شماره ثبت 1450 و شناسه ملی 10590046408 به ثبت رسیده است.

منشورات ـ کتب ادعیه و زیارات