صفحه اصلی دعا ـ بنیاد بین المللی دعاکتابشناسی دعا ـ بنیاد بین المللی دعا ترجمه و شرح صحیفه سجادیه شریف لاهیجی
Loading
ترجمه، لاهیجی، صحیفه، سجادیه، شریف ترجمه و شرح صحیفه سجادیه شریف لاهیجی

ترجمه و شرح صحیفه سجادیه شریف لاهیجی


صحیفه سجادیه، مجموعه‌ای از دعاها و مناجات امام چهارم شیعیان، زین العابدین علی بن الحسین می‌باشد که کتابخانه مجلس نسخه خطی این کتاب با ترجمه شریف لاهیجی را تصحیح و منتشر نموده است.

صحیفه سجادیه، مجموعه‌ای است از دعاها،‌ نیایش‌ها و مناجات‌های امام زین العابدین. صحیفه کامله سجادیه، در بین منابع اولیه تعالیم حیات بخش اسلام، بعد از قرآن کریم و نهج البلاغه امیرالمومنین علی علیه السلام، مهم‌ترین متن دینی است که مبانی فرهنگ اسلامی را بخوبی می‌توان در آن یافت.

این کتاب دارای پنجاه و چهار دعاست که شامل مباحث عرفانی‌، اخلاقی، اعتقادی، اجتماعی و سیاسی می‌باشد. مجموعه این دعاها را امام سجاد (ع) انشاء فرموده‌اند، امام محمدباقر (ع) نوشته‌اند و امام جعفر صادق (ع) نیز در مجلس حاضر بوده و آنها را می‌شنیده است.

اکبر ثقفیان، مصحح و محقق این اثر در مقدمه خود ذکر کرده است که در تصحیح این اثر از سه نسخه استفاده شده است:

1- نسخه اول با شماره 1328 در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران ثبت و در کتابخانه مرکز احیاء میراث اسلامی نگهداری می‌شود.این نسخه به خط نسخ و نستعلیق و متن دعاها به خط نسخ شنگرف است.

2- نسخه شماره 207558/16393 که در کتابخانه مجلس شورای اسلامی نگهداری می‌شود. متن دعاها با خط نسخه و شرح و تفسیر دعاها به خط نستعلیق است.

3- این نسخه با خط نستعلیق نگاشته شده و متن دعاها نیز به خط نسخ می‌باشد.

در تصحیح نسخه از نسخه‌ی کتابخانه مجلس به خاطر اینکه دارای برخی حواشی از مولف و دیگران بوده،‌ بعنوان نسخه اصلی انتخاب شده و نشانی صفحات آن با تمایز صفحه زوج و فرد در متن آمده است.

همچنین متن هر دعا قبل از شرح و تفسیر آمده است که البته این افزوده مصحح است و در هیچکدام از نسخه‌ها نیست.

مصحح در مقدمه مفصل خود در سه گفتار به توضیح اثر پرداخته است:

گفتار نخست: امام سجاد علیه السلام و صحیفه سجادیه

گفتار دوم: شریف لاهیجی و کتاب ترجمه صحیفه سجادیه

گفتار سوم: روش تصحیح

رسول جعفریان، ریاست کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی در مقدمه خود بر این کتاب نوشته است:

دعا در ادبیات دینی و در کنار معارف دینی عقلی و روایی، در حکم نوعی عرفان مقبول است. از همین جاست که مذهب شیعه که اساس آن پیروی از امامان معصوم (ع) است، به دلیل داشتن میراث دعایی گسترده، از نوعی عرفان دینی منتسب به امامان آن هم از دل دعا برخوردار است. در واقع، شیعیان به جای آن که برای تأمین حس عرفانی خود به سراغ خانقاه‌ها و اوراد و اذکار ساخته و پرداخته فرقه‌ها و نحله‌ها و حلقه‌های صوفیانه بروند، به خواندن ادعیه مفصل و مختصری مشغول شده و به آن خو کرده‌اند. جالب است که خواندن برخی از این ادعیه، به دلیل داشتن ساعات و روزها و ماه‌های معین، و حتی به صورت گروهی، عملا نوعی انضباط مشابه آنچه در میان دیگران است، ایجاد کرده و این خود برای اشباع حس الهی موجود در جان آدمی آن هم در چهارچوب ادعیه‌ای که اساس آن برگرفته انشای امامان (ع) است، بسیار مؤثر بوده است.

در این میان، برخی از ادعیه، مقبولیت و رواج بیشتری داشته است. مراجعه به مصباح المتهجد، یکی از کهن‌ترین و جامع‌ترین کتابهای دعایی شیعه، نشان می‌دهد که اخلاقیات خواندن دعاهای رایج، به چه صورت بوده است. این رویه همیشه در جامعه شیعه وجود داشته و در ایجاد تعادل عرفانی ـ دینی نقش مؤثری ایفا کرده است.

در میان ادعیه رایج، برخی از دعاهای صحیفه وجود داشته اما چنان که باید و شاید صحیفه سجادیه، در قرون اولیه بویژه میان امامیان، رواج چشمگیر نداشته یا دست کم ما از آن بی‌خبریم. اما از قرن هفتم ـ هشتم هجری به بعد، صحیفه با جدیت بیشتری در میان امامیان رواج یافت و بویژه از قرن یازدهم هجری، به صورت یکی از رایج‌ترین آثار دعایی مطرح شد. این رواج تا آنجا پیش رفت که دهها ترجمه و شرح بر آن نوشته شده و بعدها در قرن دوازدهم و تا روزگار ما، از دهها، به صدها رسید. فهرست این ترجمه و شرح ها چندین بار مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.

شرح و ترجمه حاضر که به نام شاه سلیمان صفوی به انجام رسیده، نوعی ترجمه ـ شرح است که افزون بر آن که جنبه حدیثی دارد، از نوعی معرفت فلسفی ـ عرفانی هم در آن استفاده شده است.

نشر این قبیل آثار هم بر غنای ادبیات دینی ما می‌افزاید و هم اثری از مجموعه ادبیات فارسی این دوره را در اختیار پژوهشگران ادب فارسی قرار می‌دهد. از مصحح محترم و دیگر همکاران مرکز پژوهش کتابخانه مجلس برای ارائه این اثر شریف سپاسگزاریم.

پایان بخش کتاب نیز تصاویری از نسخه‌های خطی است.

«ترجمه و شرح صحیفه سجادیه از قطب الدین محمدبن علی شریف لاهیجی سده 11ق» در 510 صفحه به تصحیح اکبر ثقفیان، به تازگی توسط کتابخانه مجلس شورای اسلامی منتشر شده است.


Codded & Powered by:سیستم مدیریت محتوای کنز ـ دهکده وب ver 0.2