بخش‌ها:

وداع حج

امام صادق عليه‌السلام فرمودند: و چون خواستى از مكه خارج شوى و به خانه ات بازگردى، با خانه كعبه وداع كن: يعنى هفت دور، گرد خانه كعبه طواف كن و اگر توانستى در هر دور طواف، ركن حجر الاسود و ركن يمانى را در آغوش بگير، و اگر نتوانستى، در شروع طواف و ختم طواف ركن حجر و ركن يمانى را در آغوش بگير، و اگر نتوانستى، به هر صورتى كه ممكن شد، اين دو ركن را استلام كن. بعد از ختم طواف، به پشت كعبه مقابل مستجار متوسل شو، آن سان كه روز ورود به مكه متوسل شدى.در آنجا نيايشى انتخاب كن كه مناسب با حال و روزگارت باشد. سپس حجر الاسود را در آغوش بگير و بعد از آن شكم خود را به ديوار كعبه بچسبان و دست چپ را بر روى حجر الاسود و دست راست را به درگاهى در بگذار و خدا را حمد و ثنا كن و بر رسول خدا صلوات بفرست و بگو:

1. اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ عَبْدِكَ وَ رَسُولِكَ وَ نَبِيِّكَ وَ أَمِينِكَ وَ حَبِيبِكَ وَ نَجِيِّكَ وَ خِيَرَتِكَ مِنْ خَلْقِكَ. اللَّهُمَّ كَمَا بَلَغَ رِسَالاَتِكَ وَ جَاهَدَ فِي سَبِيلِكَ وَ صَدَعَ بِأَمْرِكَ وَ أُوذِيَ فِي جَنْبِكَ وَ عَبَدَكَ حَتَّى أَتَاهُ الْيَقِينُ. اللَّهُمَّ اقْلِبْنِي مُفْلِحاً مُنْجِحاً مُسْتَجَاباً لِي بِأَفْضَلِ مَا يَرْجِعُ بِهِ أَحَدٌ مِنْ وَفْدِكَ مِنَ الْمَغْفِرَةِ وَ الْبَرَكَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الرِّضْوَانِ وَ الْعَافِيَةِ. اللَّهُمَّ إِنْ أَمَتَّنِي فَاغْفِرْ لِي وَ إِنْ أَحْيَيْتَنِي فَارْزُقْنِيهِ مِنْ قَابِلٍ. اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ بَيْتِكَ.
2. اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ وَ ابْنُ عَبْدِكَ وَ ابْنُ أَمَتِكَ حَمَلْتَنِي عَلَى دَوَابِّكَ وَ سَيَّرْتَنِي فِي بِلاَدِكَ حَتَّى أَقْدَمْتَنِي حَرَمَكَ وَ أَمْنَكَ وَ قَدْ كَانَ فِي حُسْنِ ظَنِّي بِكَ أَنْ تَغْفِرَ لِي ذُنُوبِي فَإِنْ كُنْتَ قَدْ غَفَرْتَ لِي ذُنُوبِي فَازْدَدْ عَنِّي رِضًا وَ قَرِّبْنِي إِلَيْكَ زُلْفَى وَ لاَ تُبَاعِدْنِي وَ إِنْ كُنْتَ لَمْ تَغْفِرْ لِي فَمِنَ الْآنَ فَاغْفِرْ لِي قَبْلَ أَنْ تَنْأَى عَنْ بَيْتِكَ دَارِي فَهَذَا أَوَانُ انْصِرَافِي إِنْ كُنْتَ أَذِنْتَ لِي غَيْرَ رَاغِبٍ عَنْكَ وَ لاَ عَنْ بَيْتِكَ وَ لاَ مُسْتَبْدِلٍ بِكَ وَ لاَ بِهِ. اللَّهُمَّ احْفَظْنِي مِنْ بَيْنِ يَدَيَّ وَ مِنْ خَلْفِي وَ عَنْ يَمِينِي وَ عَنْ شِمَالِي حَتَّى تُبَلِّغَنِي أَهْلِي فَإِذَا بَلَّغْتَنِي أَهْلِي فَاكْفِنِي مَئُونَةَ عِبَادِكَ وَ عِيَالِي فَإِنَّكَ وَلِيُّ ذَلِكَ مِنْ خَلْقِكَ وَ مِنِّي.
1. خدايا! درود فرست بر محمّد بنده و فرستاده، و پيامبر و امين، و دوست و سخن گوينده با تو، و برگزيده خلقت، خدايا! همچنان كه رسالتهايت را رسانيد، و در راهت كوشش كرد، و فرمانت را گردن نهاد، و در راهت آزار ديد، و تو را تا سرحدّ مرگ عبادت كرد. خدايا! مرا رستگار و پيروز، با اجابت دعايم بازگردان، با بهترين چيزى كه ميهمانات با آن بازگشته اند، از بخشش و بركت و رحمت و خشنودى و سلامتى، خدايا! اگر مرا مى ميرانى مرا بيامرز، و اگر زنده مى دارى سال آينده نيز حج را روزى ام گردان، خدايا! اين مرتبه را آخرين ديدارم از خانه ات قرار مده.
2. خدايا! من بنده تو و پسر بنده و پسر كنيز تو هستم، مرا بر چهارپايانت سوار كردى، و در شهرهايت حركت دادى تا به حرمت و محلّ امنت رساندى، و گمان نيكم به تو آن بود كه گناهانم را بيامرزى، اگر گناهانم را آمرزيده اى بر خشنودى ات بر من بيفزا، و مرا به خود نزديك گردان، و مرا از خود دور مساز، و اگر مرا نيامرزيدى هم اكنون مرا بيامرز، قبل از اين كه از خانه ات دور شويم، اين آغاز بازگشتم مى باشد، اگر به من اجازه بازگشت دهى، در حالى كه از تو و از خانه ات روى گردان نيستم، و چيزى را در مقابل تو و خانه ات اختيار نكرده ام. خدايا! مرا از پيشاپيش و از شت سر و از طرف راست و از طرف چپ حفظ فرما، تا به خانواده ام برسانى، و هر گاه مرا به خانواده ام رساندى رنج بندگان و خاندانم را كفايت فرما، به درستى كه تو صاحب اين امر از من و از مخلوقاتت مى باشى.

سپس بازگرد و از آب زمزم بنوش و سپس خارج شو و بگو:

آئِبُونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ إِلَى رَبِّنَا رَاغِبُونَ إِلَى اللَّهِ رَاجِعُونَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ.
بازگشت كننده ايم، توبه كننده ايم، عبادت كننده ايم، ستايشگر پروردگارمان هستيم، مشتاق پروردگارمان مى باشيم، اگر خدا بخواهد، به سوى خدا بازمى گرديم.

امام صادق عليه‌السلام وقتى مى خواستند با خانه خدا وداع كنند و از مسجد الحرام بيرون آيند، نزديک درِ مسجد مدت زيادى به سجده مى افتادند و سپس برخاسته، از مسجد خارج مى شدند.

منشورات